• پنجشنبه 21 شهریور 1398 11:0404

تفکیک از مبدأ مختص پسماند خشک نیست/ارتقاء مشارکت شهروندان اصفهانی در طرح‌های مدیریت پسماند

تفکیک از مبدأ مختص پسماند خشک نیست/ارتقاء مشارکت شهروندان اصفهانی در طرح‌های مدیریت پسماند

اگرچه مدیریت پسماند بخش‌ها و اجزای مختلفی دارد که از زمان تولید تا پردازش و بازیافت ادامه می‌یابد، اما به دلیل اهمیت و نقش ویژه‌ای که تفکیک از مبدأ در موفقیت و کیفیت بخش‌های بعدی مدیریت پسماندها دارد، اجرای صحیح آن از منظر زیست محیطی، مدیریت شهری و مسئولیت اجتماعی حائز اهمیت است.

به گزارش خبرنگار ایمنا، بر اساس اصل پنجاهم قانون اساسی «در جمهوری اسلامی حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل‌های آینده باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی می‌شود؛ از این رو، هر گونه فعالیت‌های اقتصادی که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیرقابل جبران آن ملازمه پیدا کند، ممنوع است.»

قطعا وقتی محیط زیست به معنای واقعی محیط زیستی است که انسان در آن زندگی کند، از مواهب الهی بهره مند شود و به آسایش دست یابد و البته برای همین بهره‌مندی هم که شده در محافظت از آن بکوشد که تنها راه حفظ محیط زیست از گزند آلاینده‌ها، مدیریت صحیح پسماند از طریق تفکیک و بازیافت است.

مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان با تاکید بر ارتقاء مشارکت شهروندان اصفهانی در طرح‌های مدیریت پسماند، می‌گوید: خوشبختانه مردم اصفهان در پذیرش و همراهی با طرح‌­های جدید حوزه پسماند پیشگام هستند و به نظر می­رسد این مسیر مشارکت به تدریج بهبود یابد.

در مورد وضعیت و ضرورت مسئله تفکیک از مبدأ با «علی دهنوی- مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان» به گفت و گو نشسته‌­ایم که مشروح آن را در ادامه می­‌خوانید:

هدف از سال‌ها فرهنگ سازی سازمان مدیریت پسماند برای تفکیک پسماند در مبدا چیست؟

پسماندها بخش اجتناب‌ناپذیر زندگی هر انسانی است و به جهت اینکه آسیب این مواد زائد به محیط زیست و سلامت انسان کاهش یابد، لازم است اصولی را رعایت کنیم.

بر این اساس الگوی مورد تأیید در سطح جهان، پیروی از هرم استراتژیک مدیریت پسماند است که بر اساس آن بهترین روش‌­ها کاهش تولید(Reduction)، استفاده مجدد(Reuse) و در ادامه تفکیک و بازیافت(Recycle) است که اصطلاحاً به آن­ها ۳ R گفته می­‌شود.

اگرچه به طور مستمر برای آموزش و فرهنگسازی در زمینه کاهش پسماندها تلاش می­‌کنیم، اما از آنجایی که حذف کامل پسماندها و یا حتی کاهش چشمگیر آن­ها به سرعت محقق نمی­‌شود، باید برای مدیریت پسماند تولیدی برنامه داشته باشیم و با ترویج امر تفکیک از مبدأ و فراهم‌سازی زیرساخت­‌ها، زمینه مدیریت صحیح و جمع‌آوری این پسماندها برای بازیافت و مدیریت صحیح را فراهم کنیم تا از پراکندگی آن­ها در محیط زیست و آسیب‌­های متعددشان جلوگیری شود.

تفکیک از مبدأ و بازیافت در اصفهان چه فرآیندی دارد؟

شهروندان اصفهانی پس از تفکیک پسماندهای خشک خود، آن­ها را یا به ایستگاه‌­های ثابت بازیافت در نواحی مختلف شهر تحویل داده و یا در اختیار خودروهای مجاز جمع آوری قرار می‌­دهند.

البته در برخی موارد نیز به دلیل آگاهی نداشتن یا کم کاری شهروندان این پسماندها در اختیار عوامل غیرمجاز و دوره‌گردها می­‌شوند و یا در کیسه پسماند تر قرار می‌­گیرند، اما آن دسته از شهروندان که پسماندهای خشک خود را به ایستگاه‌­ها و یا خودروهای مجاز تحویل می­‌دهند، در ازای مقدار پسماند، از اقلام تشویقی و هدایای سازمان برخوردار خواهند شد که این هدایا شامل مواد شوینده، شارژ اصفهان کارت، کیسه زباله و ... خواهد بود.

این اقلام پس از جمع آوری در مرکز پردازش پسماند خشک انباشت و مورد پردازش قرار می‌­گیرد تا هر کدام به فرآیند تبدیل مربوط به خود منتقل و بازیافت شود.

پسماندهای تر نیز پس از تحویل به کارخانه تولید کودآلی ارسال شده و در آنجا به فرآیند تبدیل به کمپوست می‌پیوندد که لازمه این امر نیز تفکیک صحیح و جداسازی پسماندها با دقت بالا است، البته باید بدانیم تفکیک تنها در پسماندهای تر وخشک خلاصه نمی‌­شود و منظور جداسازی همه گروه­‌ها از جمله جزء ویژه و خطرناک است.

آیا هنوز هم در تشخیص پسماندهای تر و خشک و دیگر گروه‌ها برای شهروندان تردیدهایی وجود دارد؟

پسماند خانگی، بخشی از پسماندهای عادی است، اما همین پسماند خانگی، خود دارای بخش­‌های مختلفی مانند پسماند تر، خشک، ویژه و خطرناک است که هر کدام باید به درستی شناخته و جمع آوری شود.

پسماندهای تر عبارتند از هر گونه مواد آلی موجود در پسماندها که قابلیت تجزیه داشته باشد، مانند باقی مانده غذاها، میوه­‌ها، سبزیجات، تفاله چایی و ... که باید به طور مجزا در کیسه مخصوص جمع آوری و در روز و ساعت مقرر بیرون از منزل قرار گیرد، اما پسماندهای خشک نیز گروه مشخصی است که از آن جمله می‌­توان به کاغذ و کارتن، بطری‌­های شیشه‌­ای و پلاستیکی، قوطی­‌های فلزی و انواع بسته بندی­‌ها اشاره کرد که همه تحت عنوان پسماند خشک تحویل ایستگاه­‌ها و یا خودروهای مجاز می‌شود.

موکت و فرش کهنه، منسوجات، مبلمان و... دیگر دسته پسماندهای خانگی است که تحت عنوان پسماند حجیم شناخته می­‌شود و شهروندان برای تحویل آن­ها باید با سامانه ۱۳۷ ارتباط برقرار کند.

گروه دیگر پسماندهای خانگی نیز پسماندهای ویژه است که انواع تیغ، ژیلت، سرسرنگ، لانست قندخون، باتری و موارد مشابه بوده که لازم است پس از جمع‌آوری در جعبه‌های ایمن، تحویل ایستگاه‌­های بازیافت شوند.

در حال حاضر سطح مشارکت شهروندان در فرآیند تفکیک از مبدأ چگونه است؟

به طور کلی و نسبت به وضعیت کلی کشور، مردم اصفهان همکاری خوبی در مبحث جداسازی پسماندها دارند؛ اگر چه هنوز با سطح جهانی فاصله زیادی داریم، اما در سطح ملی وضعیت خوبی را تجربه می‌کنیم و این تنها محدود به پسماندهای تر و خشک نمی­‌شود بلکه طرح جداسازی پسماندهای ویژه نیز علی‌رغم نوپا بودن در سطح کشور، بازخوردهای خوبی از مشارکت به همراه داشت.

خوشبختانه مردم اصفهان در پذیرش و همراهی با طرح‌­های جدید حوزه پسماند پیشگام هستند و به نظر می‌­رسد در این مسیر مشارکت به تدریج بهبود می­‌یابد.

در راستای همین مشارکت هم طرح جداسازی پسماند ویژه و خطرناک با جعبه‌­های ایمن برای نخستین بار در کشور در شهر اصفهان در حال انجام است که طی آن شهروندان پسماندهای ویژه خود را در جعبه­‌های ایمن جداسازی کرده و پس از تحویل جعبه پُرشده به ایستگاه بازیافت، جعبه جدید دریافت می­‌کنند.